สาระธรรม

ทางออกอยู่ที่ใจ



            ชีวิตเปรียบได้กับการเดินทาง  ไม่ว่าเลือกทางสายใดก็ล้วนมีอุปสรรคที่ทำให้ขัดเคืองใจและเป็นทุกข์  บางครั้งทางก็วกวนและตีบตัน  แต่ชีวิตนั้นไม่เคยอับจนหนทาง  ขอเพียงไม่ยึดติดกับเส้นทางเก่า  และพร้อมที่จะไปทางใหม่ที่ยากลำบากและไม่คุ้นเคย วิถีชีวิตสมัยใหม่นั้นแม้เต็มไปด้วยความสุขสบายทางกาย แต่ก็หนีความทุกข์ใจไม่พ้น ความเครียดและความวิตกอาจจะมากกว่าแต่ก่อนด้วยซ้ำ  ยังไม่ต้องพูดถึงความพลัดพรากจากคนรักหรือสูญเสียสิ่งรัก  ยิ่งมีมากก็ยิ่งทุกข์มาก  บางครั้งความทุกข์ก็ถาโถมเข้ามาระลอกแล้วระลอกเล่าจนตั้งตัวไม่ติด ปิดหนทางที่จะไปต่อ แต่หากตั้งสติให้ดี ทางออกจากทุกข์นั้นมีเสมอ
            โดยเฉพาะความทุกข์ใจ ทางออกนั้นมิได้อยู่ที่ไหน หากอยู่ที่ใจเรานั้นเอง เมื่อมีความทุกข์ใจ ผู้คนมักมองว่าสาเหตุอยู่ที่คนอื่นหรือสิ่งอื่น เช่น ดินฟ้า อากาศแปรปรวน เศรษฐกิจผันผวน หนี้สินท่วมตัว หรือโรคร้ายถึงตาย แต่แท้จริงแล้วตัวการสำคัญที่อยู่ในใจเราซึ่งยึดติดถือมั่น ปรุงแต่งในทางร้าย หรือมองเห็นแต่แง่ลบ หมกมุ่นอยู่กับอดีตที่ผ่านไปแล้วหรือพะวงกับอนาคตที่ยังมาไม่ถึง  หากวางใจให้ถูก ทุกข์ใจก็จะคลายลง แม้ปัญหาภายนอกจะยังอยู่  แต่ใจก็ไม่กลัดกลุ้มอีกต่อไป กลับมีเรี่ยวแรงที่จะแก้ไขตามกำลังที่มีชีวิตมีทางออกเสมอ
             หากกลับมามองที่ใจเรา อย่าเสียเวลากล่าวโทษคนอื่นหรือด่าชะตากรรม แต่หันมาใคร่ครวญตนเองด้วยสติปัญญา ไม่ช้าทางออกก็ย่อมปรากฏ แต่เมื่อพบแล้วสิ่งที่ต้องทำต่อไปคือก้าวเดิน  หากไม่เดินหรือลงมือปฏิบัติ ก็มิอาจออกจากทุกข์ได้ ใช่หรือไม่ว่าทางออกจากทุกข์นั้นมีอยู่ตลอดเวลา  แต่สาเหตุที่โลกนี้เต็มไปด้วยคนทุกข์ ส่วนหนึ่งเป็นเพราะผู้คนส่วนใหญ่ยังหลงใหลเส้นทางเดิม ไม่ยอมก้าวสู่เส้นทางใหม่แม้รู้ว่ามีอยู่ก็ตาม
                                   
                              พระไพศาล วิสาโล     
            ยุวพุทธิกสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์