สาระธรรม

วางใจอย่างไร ท่ามกลางวิกฤตภัย COVID 19

 
  
   พระอาจารย์ได้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างคนเรากับเชื้อโรค ขณะนี้ทั้งโลกกำลังพยายามควบคุมการแพร่ระบาดของ COVD-19 ให้ถึงจุดพีคช้า พีคไม่สูง เพื่อวางแผนรองรับการรักษาให้มีประสิทธิภาพ  และค่อย ๆ ไต่ระดับลงจนหมดการแพร่ระบาด อาจใช้เวลา 6-12 เดือน โดยคาดการณ์ว่าจะมีการติดเชื้อเป็นจำนวน 25-75 % ของประชากรทั้งหมด ข้อมูลนี้เพื่อการเตรียมตัวมิใช่ตื่นตระหนก เราจึงต้องวางใจ คือไม่ประมาท ไม่ประสาท หากประมาทจะกลายเป็นคนแพร่เชื้อให้คนที่เรารัก และขยายไปอย่างกว้างขวาง  หากประสาท จะสร้างปัญหารุนแรงกว่าประมาท จะสร้างความทุกข์ให้ตัวเองและคนอื่น  เพราะตื่นตระหนก หวาดวิตก  กลัว ตอนนี้ความ
กลัวแพร่ระบาดไปกว้างมาก น่ากลัวกว่าเชื้อโรคเสียอีก  ความกลัวทำให้เกิดความรังเกียจเหยียดหยามกันในสังคม
เช่น ที่อิตาลีรังเกียจคนเอเชีย  มองคนอื่นสูญสิ้นความเป็นมนุษย์ ทำให้ความเป็นมนุษย์ในตัวหายไปด้วย  ขาดความเห็นอกเห็นใจ ขาดความชื่นชมในความเสียสละของคนที่ไปช่วยดูแลผู้ติดเชื้อ
     
   ความกลัวจึงกัดกร่อนความเป็นมนุษย์ไป เมื่อปล่อยให้ความกลัวครอบงำ ยิ่งทำให้เราซ้ำเติมสถานการณ์ให้หนักขึ้น เช่น การกักตุนหน้ากากโดยไม่ป่วย ทำให้คนที่เป็นหวัด วัณโรค ไม่มีหน้ากากใช้คนจึงยิ่งตายมากขึ้นจากโรคดังกล่าว กักตุนเกิดจากความกลัวเอาเฉพาะตัวรอด   การปฏิบัติตัวให้ถูกต้องก็สำคัญ  ต้องฝึกสติ ให้มีสุขนิสัยใหม่ ไม่เอามือไปสัมผัสใบหน้า โดยไม่รู้ตัว ซึ่งสำคัญกว่าการใส่หน้ากากเสียอีก  เราจึงต้องมีสติรู้ ไม่เผลอเกาหน้า เสยผมก่อนล้างมือ หากมีสติดี แค่ยกมือก็รู้ตัว รู้ใจเมื่อตื่นตระหนกตกใจ พระอาจารย์พูดถึงเรื่องสติ จึงยกตัวอย่างและชื่นชมสติของครูที่ทำให้นร.ใน ร.ร.สอนภาษาอังกฤษที่ห้างเทอมินอล21 ปลอดภัยจากเหตุยิงกราดที่โคราช เมื่อเกิดวิกฤตครั้งนั้น การคุมสถานการณ์ไม่ให้เกิดความวุ่นวาย และดูแลจิตใจของเด็ก ๆ ท่ามกลางความวุ่นวายได้อย่างมีสติ มีการพาเด็กเล่นเกมส์ในห้องเก็บของ เล่านิทาน จนเด็กวางใจและอยู่ในความสงบ

    ดังนั้นไม่ว่า เหตุการณ์จะยืดเยื้อ ร้ายแรงเพียงใด ไม่มีอะไรสำคัญไปกว่าการมีสติ ขณะนี้ยังมีเวลาเตรียมตัว เตรียมการ โดยฝึกสติ สร้างสุขนิสัยใหม่ และไม่ใช่เอาเฉพาะตัวรอด โรคติดเชื้อเป็นปัญหาที่เราหนีไม่พ้น เหตุการณ์ปัจจุบันนี้เป็นอุทาหรณ์ว่าจะรับมืออย่างไร ทำให้เราไม่ประมาท เพราะเชื้อโรคอยู่คู่กับมนุษย์ เช่นเดียวกับความทุกข์ เชื้อโรคอยู่กับมนุษย์ฉันใด ความทุกข์ก็อยู่กับมนุษย์ฉันนั้น หากเรามีภูมิคุ้มกันดี เชื้อโรคก็ทำอะไรเราไม่ได้ ในทำนองเดียวกัน ความทุกข์นั้นเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต หากเรามีภูมิคุ้มกันรักษาจิตใจ เราก็อยู่ได้
‘ภูมิคุ้มใจสำคัญที่ทำให้เราผ่านทุกข์ได้ นั่นคือ สติ   โควิด-19 เตือนใจให้เราเห็นว่า ต่อไปก็จะเจอเชื้ออื่น ๆ อีกมากมาย สิ่งสำคัญคือภูมิคุ้มกันกาย แม้ล้มป่วย ต่อไปก็จะแข็งแรงขึ้น ...เช่นเดียวกัน ต่อไปเราก็จะเจอทุกข์อีกมาก หากมีภูมิคุ้มกันใจ แม้จะเศร้าโศกเสียใจ ต่อไปเราก็จะเข้มแข็งขึ้น ตอนเกิด SARS ร่างกาย กับเชื้อโรค ภูมิคุ้มกันจึงทำลายเนื้อเยื่อตนเองด้วย ทำให้คนตาย คล้ายกับความกลัวที่กำลังครอบงำจิตใจ ทำให้เราขาดสติ เหมือนลิงที่มือเป็นแผลเหวอะเพราะเกลียดกะปิ
     
    พระอาจารย์จึงสรุปว่า เชื้อโรคนี้ยังไม่อันตราย 
 เท่าความกลัวเชื้อโรค อะไรก็ตามที่เกิดขึ้นกับเราดีทั้งนั้น หากเราเรียนรู้และถอดบทเรียนได้ โรคที่กำลังเกิดนี้ เตือนใจให้ตระหนักว่าเราต้องอยู่กับมันไปอีกนาน แล้วมันจะผ่านพ้นไป อนาคตเราจะเจอโรคใหม่อีกมาก พึงเตรียมตัวเตรียมใจให้ดี สร้างภูมิคุ้มกันกายและใจให้ทัน
     
      คำถาม - คนติดเชื้อเกิดจากกรรม ใช่หรือไม่ ?
             ใช่.. แต่ไม่ทั้งหมด กรรมคือการกระทำ ในปัจจุบันไม่ใช่อดีตชาติ เช่น มะเร็งเกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่เสี่ยงให้เกิดโรค ความเครียด ความทุกข์เกิดจากกรรมที่เราวางใจไม่เป็น ความคิดท้าทายเพื่อเอาชนะธรรมชาติเป็นเรื่องอันตราย เพราะมนุษย์เป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติ

                               
                                     พระอาจารย์ไพศาล วิสาโล

                          วางใจอย่างไร ท่ามกลางวิกฤตภัย COVID-19
 
                ยุวพุทธิกสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์