สาระธรรม

ความกดดัน ภายในใจ



          ความกดดัน มีอยู่ทั่วไปในธรรมชาติ แม้ในชีวิตของคนเรา ทุก ๆ คนไม่ชอบความกดดัน เพราะความกดดันเป็นความทุกข์ แต่ทุกคนก็ต้องอยู่กับความกดดัน จึงอยู่กับความทุกข์ ชีวิตของเรามีสิ่งกดดันเราอยู่รอบด้าน เป็นต้นว่า เวลากดดันร่างกายไปสู่ความชรา ความเสื่อมของสังขารนำมาซึ่งโรคภัยไข้เจ็บที่สุดกาลเวลาก็ล่าต้อนชีวิตไปสู่ความตาย   

           คนเราเมื่ออยู่ร่วมกัน ย่อมกดดันซึ่งกันและกัน ไม่ว่าจะเป็นคนที่รักกันหรือชังกันก็ตาม หากเป็นคนที่รักกัน ก็อยากจะเอาใจเขา ทำให้เขาถูกใจ เพียงคิดว่าจะเอาใจเขา หรือคิดจะทำให้เขาถูกใจ ก็กดดันผู้คิด ครั้นเมื่อทำไปแล้ว หากเขาเฉยเมย ไม่แสดงความยินดีพอใจ ก็กดดันตัวเองยิ่งขึ้นไปอีก การอยู่กับคนที่เราไม่รักไม่ชอบยิ่งกดดันเรามาก พฤติกรรมที่เขาแสดงออกมักไม่ถูกใจเรา ทั้งนี้เพราะเรามีอคติต่อเขา ความไม่ชอบเขาพานให้คอยจับผิดเขาอยู่เนื่อง ๆ จึงอยู่กันด้วยความทุกข์มีความกดดันเป็นพื้นฐาน

            ในเมื่อสิ่งต่าง ๆ มีแต่ความกดดันเช่นนี้ เราจะพ้นจากความกดดันไปได้อย่างไร " ไปอยู่คนเดียวตามลำพัง จะได้ไม่มีใครมากดดันเรา ดีไหม " เลือกสถานที่เหมาะ ๆ ตามที่ตนชอบ โดยที่ไม่มีสิ่งใดมารบกวน รับรองว่าอยู่ได้ไม่เกินสามวันก็จะถูกกดดันอย่างแน่นอน

            แม้ไม่มีใครมากดดันเรา แต่ความต้องการหรือความคิดของเราจะกดดันตัวเราเอง คนที่ยังไม่เป็นพระอรหันต์จะถูกตัณหาที่มีอยู่ในใจกดดันตนเอง   ตัณหามีอยู่ 3 อย่าง คือ 
                     
                   
 กามตัณหา อยากได้ อยากเสพ ในรูป เสียง กลิ่น รสสัมผัส และอารมณ์ ที่ตนชื่่นชอบ
                     ภวตัณหา อยากได้ อยากมี อยากเป็น ในสถานะหรือสภาวะที่ตนยินดี พอใจ
                     วิภวตัณหา ไม่ยินดี ไม่พอใจ ในสถานะที่ตนได้ มี เป็นหรือสิ่งที่ตนสัมผัสสัมพันธ์


          ตัณหาทั้งสามนี้เป็นหัวโจกของกิเลสที่นำเรามาเกิด  มันฝังอยู่ในจิตของทุก ๆ คน เป็นนายใหญ่ของเราที่บงการให้เรารับใช้มันอยู่ทุกเมื่อเชื่อวันโดยไม่รู้ตัว และเป็นตัวกดดันเราให้มีทุกข์ เพราะความกดดันมีอยู่ทุกหนทุกแห่ง  ทั้งนอกตัวเราและในตัวเรา  หากทำลายความกดดันภายในใจของเราให้หมดไปได้เมื่อใด  เมื่อนั้นความกดดันภายนอกตัวเราก็ไม่สามารถทำอะไรเราได้

                                                        พระอาจารย์ ชาญชัย อธิปญฺโญ

                                        ยุวพุทธิกสมาคมแห่งประเทศไทย  ในพระบรมราชูปถัมภ์