สาระธรรม

จิตเหมือนข้าวสาร



     จิตเดิมจิตแท้มันสบายอยู่แล้ว มันเป็นแค่พลังงานอันหนึ่ง ฉะนั้นสภาวะจิตของเรา เดิมก็เหมือนข้าวสาร ซึ่งมีเปลือกข้าว (แกลบ) หุ้มห่ออยู่ ชาวนาซึ่งต้องอาศัยข้าวเปลือกไว้ปลูกข้าวทำนาทุกปี จึงมีข้าวเปลือกเก็บไว้ทำนาตลอด การเวียนว่ายตายเกิดของมนุษย์ และสัตว์ทั้งหลายก็เช่นกัน ก็อาศัยอวิชชาซึ่งเปรียบได้กับแกลบเป็นเครื่องปิดบัง อวิชชาเปรียบได้กับแกลบนั่นเอง หากชาวนาเอาแกลบออกเสีย กลายเป็นข้าวสาร เอาข้าวสารไปปลูกมันก็ไม่ขึ้นแล้ว

     อวิชชาของจิตเป็นเหมือนเงาของจิต และเงาของจิตนี้ก็คือ ขันธ์ 5 หากเรามากะเทาะเอาเปลือกของจิตออกเสีย เหลือแค่จิตล้วน ๆ มันจะเอาอะไรไปเกิดอีกไม่ได้ หากเราเห็นว่าอะไรคือจิต อะไรคือขันธ์ นั่นแหละคือเราเห็นอวิชชาแล้ว เมื่อเราทำลายขันธ์ 5 ด้วยความเป็นอนิจจัง ทุกขัง อนันตา สภาวะของขันธ์ 5 มันไม่มีตัวตน ฉะนั้นเราไปยึดมั่นถือมั่นอะไรว่าขันธ์ 5 นั้นเป็นเรา


     พระพุทธเจ้าก็ตรัสไว้แล้วว่า ขันธ์ 5 ไม่เที่ยง ขันธ์ 5 เป็นทุกข์ ขันธ์ 5 ไม่มีตัวตน ซึ่งมันไม่เที่ยงจริง ๆ สุดท้ายมันก็มีแต่ทุกข์ ดับไปมันก็ไม่มีตัวตนจริง ๆ และของไม่เที่ยง ของเป็นทุกข์ ของไม่มีตัวตน ควรไหมที่เราจะมายึดว่าเป็นของเรา ยึดไว้ก็เป็นทุกข์ และนี่คือการดับทุกข์เบื้องต้น   

                                                                           พระชานนท์ ชยนนฺโท

                                                ยุวพุทธิกสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์